COACHING W ZAKRESIE ZATRUDNIENIA KOBIET W SEKTORZE CYFROWYM W CELU PROMOWANIA RÓWNOŚCI PŁCI NA RYNKU PRACY

2.1 Definiowanie zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć

Różnicę w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn można opisać jako "mierzalny wskaźnik nierówności między kobietami i mężczyznami" (Międzynarodowa Organizacja Pracy). Dokładniej rzecz ujmując, zróżnicowanie wynagrodzenia ze względu na płeć mierzy różnicę w średnich zarobkach brutto za godzinę pracy między kobietami i mężczyznami.

Stopa zatrudnienia kobiet w UE jest dziś wyższa niż kiedykolwiek wcześniej, ale:

• Kobiety są niedostatecznie reprezentowane na rynku pracy ze względu na swoją płeć, warunki trudnej sytuacji lub marginalizację wynikającą z ich pochodzenia etnicznego, religii lub pochodzenia migracyjnego;
• Większe różnice w wysokości emerytur pokazują, że starsze kobiety są bardziej narażone na ubóstwo niż mężczyźni;
• Brak transparencji pokazuje, że wiele kobiet nie wie lub nie może udowodnić, że otrzymuje zbyt niskie wynagrodzenie.

Linki do samodzielnej nauki

Objaśnienie: Wszystko, co musisz wiedzieć o dążeniu do równej płacy

Sytuacja w zakresie zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć w UE

Źródło: https://www.unwomen.org/en/news/stories/2020/9/explainer-everything-you-need-to-know-about-equal-pay

 

2.2 Dane statystyczne świadczące o różnicy w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn w UE

Z ostatniego badania EIGE (2017) wynika, że wypłata wynagrodzeń jest kategorią, w której można zaobserwować największe różnice między płciami. Wśród pracowników, prawie co piąta kobieta i co dwunasty mężczyzna otrzymują bardzo niskie wynagrodzenia. W całej UE różnice w wynagrodzeniach różnią się znacząco (Parlament Europejski, 2020), przy czym w 2017 r. najwyższe percentyle zaobserwowano w Estonii (25,6%), Czechach (21,1%), Niemczech (21%), Wielkiej Brytanii (20,8%), Austrii (19,9%) i na Słowacji (19,8%). Z kolei najniższe luki stwierdzono w Słowenii (8%), Polsce (7,2%), Belgii (6%), Włoszech i Luksemburgu (po 5%) oraz Rumunii (3,5%). Różnica w wynagrodzeniach w UE wynosi 14,8%.

Linki do samodzielnej nauki

Statystyki dotyczące różnic w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn

 

2.3 Złożoność czynników wpływających na zróżnicowanie wynagrodzenia oraz negatywny wpływ segregacji na rynku pracy, ze względu na płeć, na zróżnicowanie wynagrodzenia

Równość wynagrodzeń odnosi się do prawa do otrzymywania takiego samego wynagrodzenia za pracę o takiej samej wartości. Nawet, jeśli koncepcja ta jest prosta, sposoby stosowania równości wynagrodzeń w praktyce okazały się trudne, a tym samym stanowią jeden z głównych skutków segregacji zawodowej. Zróżnicowanie wynagrodzenia ze względu na płeć jest złożoną kwestią, na którą składa się wiele czynników powodujących tę nierówność. Różnice w średnim wynagrodzeniu mężczyzn i kobiet wynikają z różnych przyczyn, które często są ze sobą powiązane.

• Brak schematów nadzorczych i menedżerskich dla kobiet jest czynnikiem przyczyniającym się do obniżenia średniego wynagrodzenia kobiet menedżerów w porównaniu do wynagrodzenia mężczyzn menedżerów. Dane Eurostatu (2017) pokazują, że kobiety zajmują mniej stanowisk w bardziej strategicznych rolach i zarabiają o 23% mniej na godzinę niż menedżerowie płci męskiej.
• Drugim czynnikiem, który należy rozważyć, jest elastyczność miejsca pracy. Jest to często związane z faktem, że niektóre zawody i organizacje wymagają więcej godzin pracy lub szczególnych godzin pracy. Prowadzi to do tego, że kobiety podejmują różne decyzje dotyczące ich czasu pracy. Stan cywilny, rodzicielstwo i praca w gospodarstwie domowym wyjaśniają tę różnicę w decyzjach. W szczególności stereotypy dotyczące płci i oczekiwania społeczne zmuszają kobiety do ubiegania się o pracę przyjazną rodzinie, aby zachować równowagę między pracą i domem oraz obowiązkami rodzinnymi. Według raportu Schieder i Goulda, koncentrującego się na tym, jak dyskryminacja, normy społeczne i inne czynniki wpływają na wybory zawodowe kobiet i ich wynagrodzenie, "długie godziny pracy wymagane w najlepiej płatnych zawodach" oraz "konieczność pogodzenia pracy z obowiązkami rodzinnymi i dostępność elastycznych form pracy mogą ograniczać możliwości zatrudnienia poszczególnych osób", a to z kolei wpływa na ich zarobki. Jednocześnie, preferencje pracodawców wydają się być również napędzane przez stereotypy związane z płcią.
• Takie stereotypy mogą występować również w edukacji. Tradycje, normy społeczne i stereotypy mogą wpływać na wybór ścieżek edukacyjnych i wzorców zatrudnienia. Badania pokazują, że stereotypy dotyczące płci i szkolne służby zawodowe, które często zachęcają dziewczęta i chłopców do wykonywania zawodów tradycyjnie związanych z płcią, mają wpływ na karierę zawodową i osobiste cele edukacyjne. Strategia Równości Płci 2020 - 2025 opublikowana przez Komisję Europejską również koncentruje się na eliminowaniu stereotypów związanych z płcią i różnic między płciami w dziedzinie STEM. W sprawozdaniu poruszono kwestię stereotypów związanych z płcią, które utrudniają kobietom udział w zawodach STEM, cytując fakt, że, mimo iż dziewczęta osiągają lepsze wyniki niż chłopcy w zakresie umiejętności informatycznych, kobiety stanowią 17% osób studiujących i pracujących w branży ICT w UE i tylko 36% absolwentów kierunków STEM, sprawozdanie to wzywa do podjęcia konkretnych działań w celu wyeliminowania segregacji poziomej, stereotypów i różnic między płciami w kształceniu i szkoleniu.

• Innym prawdopodobnym czynnikiem wpływającym na zróżnicowanie wynagrodzenia ze względu na płeć na rynku pracy jest fakt, że różni się ono znacznie w zależności od rodzaju zawodu; kobiety są bardziej skoncentrowane niż mężczyźni w sektorach zawodowych, w których płace są niższe, takich jak edukacja, zdrowie i praca socjalna. Ta niewystarczająca reprezentacja kobiet jest często określana jako segregacja zawodowa i jest związana z dominującą obecnością mężczyzn w określonych zawodach, takich jak nauka, technologia, inżynieria i matematyka. Według EIGE's Gender Equality Index 2020 dla Cypru, osiem razy więcej mężczyzn (25%) niż kobiet (3%) pracuje w zawodach STEM; wśród wszystkich specjalistów ICT tylko 18% stanowią kobiety, w porównaniu do 82% mężczyzn! Na Litwie mężczyźni dominują na takich kierunkach studiów jak informatyka (87,5%) i inżynieria (83,1%), podczas gdy kobiety posiadają większość dyplomów w dziedzinie usług społecznych (81,6%) i opieki zdrowotnej (74,7%). Tendencja ta jest podobna w innych krajach UE. Oznacza to, że statystycznie rzecz biorąc, chłopcy i mężczyźni, w przeciwieństwie do kobiet, wybierają lepiej płatne zawody STEM.
• Oprócz niskiego udziału kobiet w sektorach o wysokich zarobkach, istnieje również znaczny stopień pionowej i poziomej segregacji zawodowej ze względu na płeć w obrębie sektora. W ostatnim raporcie z badań "Zwalczanie różnic w traktowaniu kobiet i mężczyzn w dziedzinie technologii", opracowanym przez Tech Partnership, stwierdza się, że "mężczyźni i kobiety z równym prawdopodobieństwem wykonują zawody specjalistyczne, ale mężczyźni częściej zajmują stanowiska kierownicze lub są bardziej skłonni do zajmowania stanowisk wymagających kwalifikacji zawodowych".  Ponadto zawody, które wymagają takich samych umiejętności, kwalifikacji lub doświadczenia, są zwykle słabo opłacane, jeśli wykonują je głównie kobiety, a nie mężczyźni.

 

Linki do samodzielnej nauki

Działania UE na rzecz równości wynagrodzeń

 

 

2.4 Różnice w wynagrodzeniach w sektorze cyfrowym

#EqualPay był jednym z hasztagów przyciągających nagłówki w 2019 roku, podkreślając problemy, z jakimi borykają się kobiety w dążeniu do osiągnięcia parytetu z mężczyznami. Nierówność płci w niektórych sektorach jest uderzająca, w szczególności w branży cyfrowej. Brak dostępu w sektorze cyfrowym, a tym samym niska obecność kobiet w kluczowych obszarach cyfrowego świata pracy, a także niewidoczna i niepłatna praca, utrzymują i pogłębiają problem różnic w wynagrodzeniach w sektorze cyfrowym. Dlatego też "pomimo dość powszechnej akceptacji pojęcia dyskryminacji ze względu na płeć w zakresie wynagrodzenia, istnieje wiele środków ustawodawczych i nie ustawodawczych, które należy przyjąć w celu właściwego egzekwowania zasady równości wynagrodzeń". Podsumowując, zróżnicowanie wynagrodzenia w sektorze cyfrowym jest wzmacniane przez dyskryminujące normy społeczne, ramy prawne i brak przejrzystości wynagrodzeń.

 

2.5  Wpływ różnic w wynagradzaniu na emerytury i ubóstwo kobiet

Kwestię zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć należy rozpatrywać w kontekście ogólnej nierówności płci, która wpływa na jakość życia kobiet i utrzymuje się po osiągnięciu przez nie wieku aktywności zawodowej. Według sprawozdania na temat równości kobiet i mężczyzn w UE (2018), różnice między płciami w zakresie zatrudnienia, przekładają się na znaczną różnicę w emeryturach w momencie przejścia na emeryturę i są jedną z istotnych przyczyn ubóstwa kobiet w późniejszym życiu. Podsumowując, luka zarobkowa ma swoją kontynuację, którą jest luka emerytalna, przy czym statystyki pokazują w 2018 r., że kobiety w UE w wieku powyżej 65 lat otrzymywały emeryturę, która była średnio o 30% niższa niż emerytura mężczyzn, a w konsekwencji odsetek emerytek w wieku powyżej 65 lat, które były zagrożone ubóstwem, było około 3 do 4 punktów procentowych wyższy niż wskaźnik dla emerytów mężczyzn.

 

Linki do samodzielnej nauki

Różne oczekiwania wobec starszych kobiet i mężczyzn w miejscu pracy

Dzisiejsze zróżnicowanie wynagrodzenia ze względu na płeć to jutrzejsze zróżnicowanie emerytur

 

2.6 Zmniejszanie różnic w wynagrodzeniach - jak to osiągnąć?

Zwalczanie zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć i poprawę równości płci można osiągnąć poprzez:

• Uznanie równości płci za priorytet horyzontalny w całych wieloletnich ramach finansowych.
• Zajęcie się wszystkimi przyczynami leżącymi u podstaw różnic w wynagrodzeniach.
• Przekształcenie ról i obowiązków w zakresie pracy opiekuńczej oraz promowanie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym w UE
• Zwiększenie udziału kobiet w rynku pracy.
• Promowanie równego podziału obowiązków opiekuńczych i opieki nad dziećmi pomiędzy mężczyznami, a kobietami.
• Poprawa równowagi płci w zawodach tradycyjnie zdominowanych przez mężczyzn lub kobiety.
• Przeciwdziałanie stereotypom związanym z płcią.
• Zagwarantowanie, że kobiety i mężczyźni otrzymują jednakowe wynagrodzenie za tę samą pracę i za pracę o jednakowej wartości.
• Przedstawienie wiążących środków w zakresie przejrzystości wynagrodzeń.

• Promowanie równego korzystania z urlopów rodzinnych i elastycznej organizacji pracy, a tym samym poprawa dostępu do wysokiej jakości i przystępnych cenowo usług opieki nad dziećmi i innych usług opiekuńczych.

Linki do samodzielnej nauki

#EqualPay: Różnice między płciami w branży technologicznej (specjalne z okazji Dnia Kobiet)